หนังสือธรรมจักษุ ประจำเดือน มิถุนายน 2545

ธรรมจักษุ ประจำเดือนมิถุนายน 2545

หน้าปก ธรรมจักษุ ประจำเดือน มิถุนายน 2545

หลังปก ธรรมจักษุ ประจำเดือน มิถุนายน 2545

หนึ่งในคอลัมน์ของธรรมจักษุ

เรื่อง
“แนะนำหนังสือดี”

โดย......วิภาวินี

พิมพ์ลงในนิตยสาร “ธรรมจักษุ”

ฉบับเดือน มิถุนายน 2545

แนะนำหนังสือดี

พระประวัติตรัสเล่า
หนังสือดี ๑ ใน ๑๐๐ เล่ม
ที่คนไทยควรอ่าน

สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส

เป็นหนังสือที่ได้รับการกล่าวขวัญในวงการหนังสือมากที่สุดเล่มหนึ่งในขณะนี้ และเป็นหนังสือที่หาอ่านยากอีกเล่มหนึ่งเหมือนกัน ผมหมายถึงหนังสือชื่อ "พระประวัติตรัสเล่า"

หนังสือ "พระประวัติตรัสเล่า" นี้ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ทรงนิพนธ์ไว้ ตามลายพระหัตถ์ที่เป็นต้นฉบับว่า "เริ่มทรงนิพนธ์ไว้ ตามลายพระหัตถ์ที่เป็นต้นฉบับว่า "เริ่มทรงนิพนธ์เมื่อวันอาทิตย์ที่ ๒ พฤษภาคม ๒๔๕๘" เป็นปีที่ ๕๖ แห่งพระชนมายุ พระองค์ทรงเล่าตั้งแต่ประสูติจนถึงทรงรับพระสุพรรณบัฏเป็นกรมหมื่นฯและเป็นพระราชาคณะ คือตั้งแต่ พ.ศ.๒๔๐๓ ถึง พ.ศ.๒๔๒๔ รวม ๒๒ ปี คือทรงนิพนธ์ไว้เพียงพระชนมายุ ๒๒ ปีเท่านั้น หลังจากนั้นมาจนถึง พ.ศ.๒๔๖๔ ซึ่งเป็นปีสิ้นพระชนม์อีก ๔๑ ปี ไม่ได้ทรงนิพนธ์ไว้

"พระประวัติตรัสเล่า" ตามเนื้อความที่ปรากฏนั้นเป็นทำนองทรงสอนศิษย์ให้ละชั่วประพฤติดี ทรงแสดงถึงเหตุชั่วและเหตุดี ที่ทรงประสพมาแล้วโดยยกพระองค์ขึ้นเป็นนิทัสนอุทาหรณ์ประทานโอวาทแก่ศิษยานุศิษย์ปรากฏในหนังสือตลอดทั้งเล่ม ซึ่งเป็นประโยชน์ในทางประพฤติปฏิบัติมา นอกจากนี้ยังทรงเล่าถึงระเบียบการ ราชประเพณี ขนบธรรมเนียมของเจ้านายและเหตุการณ์ทั่วไปๆ ไปของบ้านเมืองทรงเทียบเคียงประเพณีของเจ้านายกับประเพณีทางพระพุทธศาสนาเป็นต้น เมื่อพูดถึงราชาศัพท์แล้ว หนังสือเล่มนี้จึงเป็นหนังสือที่อำนวยประโยชน์ทั้งทางด้านจารีตประเพณี ด้านประวัติศาสตร์ อักษรศาสตร์และความรู้ทั่วไป

การจัดพิมพ์ หนังสือ "พระประวัติตรัสเล่า" เล่มนี้ พิมพ์ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๗ ในงานเสด็จพระราชดำเนินเปิดตึกมนุษยนาควิทยาทาน ซึ่งเป็นอนุสาวรีย์ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้าฯ พิมพ์ครั้งที่ ๒ พ.ศ.๒๔๙๔ และพิมพ์ครั้งนี้เป้นครั้งที่ ๓ ซึ่งจัดพิมพ์และจำหน่ายโดย มูลนิธิมหามกุฎราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์ หนังสือเล่มนี้มีขนาด ๒๑ x ๒๙.๕๐ เซนติเมตร ความหนา ๑๒๐ หน้า พิมพ์สี่สี มีภาพเก่าหายากมากถึง ๑๐๕ ภาพ ประกอบตลอดทั้งเล่ม

อนึ่ง หนังสือ "พระประวัติตรัสเล่า" เล่มนี้ ได้รับการคัดเลือกจากคณะกรรมการ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ใน "โครงการคัดเลือกหนังสือดี ๑๐๐ ปี ๑๐๐ เล่ม ที่คนไทยควรอ่าน" ให้เป็น หนังสือ "พระประวัติตรัสเล่า" ๑ ใน ๑๐๐ เล่ม ที่คนไทยควรอ่าน ประเภท "ศาสนาและปรัชญา" เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๑

********