หนังสือธรรมจักษุ ประจำเดือน ตุลาคม 2549

ธรรมจักษุ ประจำเดือนตุลาคม 49

หน้าปก ธรรมจักษุ ประจำเดือน ตุลาคม 2549

บทความพิเศษ
หนึ่งในบทความทางวิชาการของธรรมจักษุ

นิตยสารทางพระพุทธศาสนาที่เก่าแก่ที่สุดของไทยฉบับแรกออกเมื่อเดือนตุลาคม2437

เรื่อง
“ผู้นำคณะสงฆ์สยามวงศ์สู่อินโดนีเซีย พระราชวราจารย์ (วิญญ์ วิชาโน) ”

พิมพ์ลงในนิตยสาร “ธรรมจักษุ”

โดย......เก็บไว้เป็นตำนาน

ปีที่ 91 ฉบับที่ 1 ตุลาคม 2549

ผู้นำคณะสงฆ์สยามวงศ์สู่อินโดนีเซีย พระราชวราจารย์ (วิญญ์ วิชาโน)

     อินโดนีเซียในอดีตคืออาณาจักรศรีวิชัยซึ่งเป็นพุทธอาณาจักรที่สำคัญแห่งหนึ่งของโลก               เป็นศูนย์การศึกษาและเผยแผ่พระพุทธศาสนาที่มีบทบาทสำคัญในการยังพระพุทธศาสนาแบบมหายานให้แพร่หลาย ไปสู่อาณาบริเวณโดยรอบรวมทั้งดินแดนในประเทศไทยในครั้งกระนั้นด้วย อนุสาวรีย์แห่งความยิ่งใหญ่ของพระพุทธศาสนายุคศรีวิชัยในแผ่นดินอินโดนีเซียก็คือ บุโรบูดูร์ หรือบุโรพุทโธใจกลางเกาะชวา และอนุสาวรีย์แห่งความรุ่งเรืองของพระพุทธศาสนายุคศรีวิชัยในผืนแผ่นดินไทยก็คือ พระบรมธาตุไชยา จังหวัดสุราษฏร์ธานี พระพุทธศาสนาได้แผ่ไปทั่วดินแดนของอินโดนีเซียในครั้งกระโน้น ดังจะเห็นได้ว่าทุกภูมิภาคของอินโดนีเซียในปัจจุบันมีซากพุทธสถานปรากฏให้เห็นอยู่ทั่วไป
     กระทั่งพุทธศตวรรษที่ 21 พระพุทธศาสนาจึงเสื่อมสูญไปจากแผ่นดินอินโดนีเซีย แต่ชาวอินโดนีเซียก็มีความรู้สึกฝังใจและเป็นที่กล่าวขานกันมาแต่โบราณว่า อีก 500 ปี พระพุทธศาสนาจะกลับมาสู่แผ่นดินอินโดนีเซียอีกครั้งหนึ่ง
     ครั้น พ.ศ. 2497 พระภิกษุชาวอินโดนีเซียรูปแรกก็ปรากฏขึ้นในอินโดนีเซีย คือ พระชินรักขิตซึ่งได้รับการอุปสมบทจากท่านศรีสะยาดอ แห่งพม่า เป็นการเริ่มต้นการฟื้นฟูพระพุทธศาสนาในอินโดนีเซียยุคปัจจุบัน
     พ.ศ. 2511 พระชินรักขิต ได้มีโอกาสพบเจ้าพระคุณสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช ขณะทรงดำรงสมณศักดิ์ที่ พระสาสนโสภณ ซึ่งเดินทางไปดูกิจการพระศาสนา ณ อินโดนีเซีย จึงได้ขอให้คณะสงฆ์ไทยจัดส่งพระธรรมทูตไปช่วยฟื้นฟูพระพุทธศาสนาในอินโดนีเซีย
     ครั้น พ.ศ. 2512 เจ้าพระคุณสมเด็จพระญาณสังวร ในฐานะประธานกรรมการอำนวยการฝึกอบรมพระธรรมทูตไปต่างประเทศ ของมหาเถรสมาคม จึงได้จัดส่งพระธรรมทูตไทยชุดแรกจำนวน 4 รูป โดยมีพระราชวราจารย์ (วิญญ์ วิชาโน) ขณะทรงดำรงสมณศักดิ์ที่ พระครูปลัดอรรถจริยานุกิจ เป็นหัวหน้าคณะไปปฏิบัติศาสนกิจช่วยฟื้นฟูพระพุทธศาสนาในอินโดนีเซีย
     หลังจากพระธรรมทูตไทยปฏิบัติศาสนกิจอยู่ในอินโดนีเซียเพียง 9 เดือน ก็ได้มีการจัดพิธีบรรพชาอุปสมบทกุลบุตรชาวอินโดนีเซีย 5 คน ณ มหาเจดีย์บุโรพุทโธ เมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม 2513 โดยเจ้าพระคุณสมเด็จพระญาณสังวร ขณะดำรงสมณศักดิ์ที่พระสาสนโสภณ                               เป็นพระอุปัชฌญ์ นับเป็นการบรรพชาอุปสมบทของคณะสงฆ์ฝ่ายเถรวาทครั้งแรกในแผ่นดินอินโดนีเซีย เป็นการเริ่มต้นฟื้นฟูพระพุทธศาสนาเถรวาทขึ้นในอินโดนีเซียและเกิดพระสงฆ์เถรวาทขึ้นใน         อินโดนีเซียเป็นครั้งแรก
     จึงกล่าวได้ว่า พระราชวราจารย์ (วิญญ์ วิชาโน) เป็นผู้นำในการนำคณะสงฆ์สยามวงศ์เข้าสู่อินโดนีเซียเป็นครั้งแรก และเจ้าพระคุณสมเด็จพระญาณสังวร (สุวฑฺฒนมหาเถร) ได้ชื่อว่าเป็นผู้ประดิษฐานคณะสงฆ์สยามวงศ์ขึ้นในอินโดนีเซียเป็นครั้งแรก
     หลังจากปฏิบัติศาสนกิจในฐานะพระธรรมทูตไทยในอินโดนีเซียจนครบวาระแล้ว                 พระราชวราจารย์ก็ยังคงเดินทางไป - มาระหว่างประเทศไทยกับประเทศอินโดนีเซีย เพื่อช่วยกิจการฟื้นฟูพระพุทธศาสนาเถรวาทในอินโดนีเซียอยู่ประจำ กระทั่งชาวอินโดนีเซียมีความรู้สึกต่อท่าน เสมือนเป็นพระภิกษุชาวอินโดนีเซียรูปหนึ่ง และเป็นที่รู้จักกันดีของชาวอินโดนีเซียทั่วไปในนามว่า "กินเตวิญญ์" พระราชวราจารย์ได้อุทิศชีวิตเพื่อการศึกษาฟื้นฟูพระพุทธศาสนาในอินโดนีเซียอย่างต่อเนื่องมาแต่ พ.ศ. 2512 จนถึงบั้นปลายของชีวิตท่านเป็นเวลากว่า 30 ปี
     พระราชวราจารย์ (วิญญ์ วิชาโน) ถึงมรณภาพเมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม 2549 ณ โรงพยาบาลในประเทศสิงคโปร์ สิริอายุได้ 83 ปี พรรษา 53 พุทธศาสนนิกชนชาวอินโดนีเซียได้เชิญศพท่านไปบำเพ็ญกุศล ณ อินโดนีเซียและจัดพิธีพระราชทานเพลิงศพอย่างยิ่งใหญ่สมเกียรติ ณ บริเวณพระมหาเจดีย์บุโรพุทโธ เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2549 และได้เชิญอัฐิมาบำเพ็ญกุศล ณ พระอุโบสถวัดบวรนิเวศวิหาร เมื่อวันที่ 27-28 กันยายน 2549

********