มหามกุฏราชวิทยาลัยกับการจัดการศึกษาหัวเมืองพ

ประวัติมูลนิธิมหามกุฏราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์

ประวัติมูลนิธิมหามกุฏราชวิทยาลัย หัวข้อที่ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 หน้าแรก หัวข้อก่อนหน้า หัวข้อต่อไป

มหามกุฏราชวิทยาลัยกับการจัดการศึกษาหัวเมือง

สมเด็จพระมหาสมณเจ้าฯ และคณะสงฆ์

พ.ศ. 2440 เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินกลับจากยุโรปแล้ว ได้ทรง เริ่มปรับปรุงกิจการต่างๆ ภายในพระราชอาณาจักรอย่างเร่งรีบเท่าที่จะสามารถกระทำได้ และที่เป็นเรื่องสำคัญอย่าง หนึ่งและเป็นมูลรากของการพัฒนาในด้านอื่นๆ ทั้งมวลก็คือ

การพัฒนาการศึกษาของชาติ โดยทรงพระราชดำริ “โครงการศึกษา พ.ศ. 2441” ขึ้น เป็นเหตุให้การศึกษาสำหรับกุลบุตรแพร่หลายทั่วไปในหัวเมืองทั่วพระราชอาณา จักร และทรงพระกรุณาโปรดให้สมเด็จพระมหาสมณเจ้าฯ เป็นผู้รับผิดชอบอำนวยการ และสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ เป็นผู้ช่วยจัดหาอุปกรณ์ด้วยเหตุผลที่ว่า “เอากรมหมื่นวชิรญาณวโรรส เป็นประธาน จัดวัดเป็นโรงเรียน ทั่วพระราชอาณาจักร ยกแต่เมืองมลายู หวังใจว่าจะเป็นการสำเร็จได้ โดยอาศัยประเพณีโบราณและความนิยมของไทย โรงเรียนคงจะเกิดขึ้นได้ปีละหลายๆ ร้อยโดยไม่ต้องสู้เสียอะไรมาก”
ผลพลอยได้จากการจัดการศึกษาหัวเมืองครั้งนี้ประการหนึ่งคือ เมื่อพระราชาคณะผู้อำนายการได้ออกไป ตรวจจัดการศึกษาในหัวเมืองต่างๆ ได้ทราบความเป็นไปของพระสงฆ์ในถิ่นนั้นๆ ทั้งในด้านความประพฤติปฏิบัติ พระธรรมวินัยและความขัดข้องต่างๆ ทางการปกครอง สมเด็จพระมหาสมณเจ้าฯ จึงทรงพระดำริจัดการปกครอง คณะสงฆ์ให้เรียบร้อยเป็นระเบียบเดียวทั่วพระราชอาณาจักร พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเห็นชอบในพระดำริ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์ ร.ศ. 121 ขึ้น นับเป็นพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ฉบับแรกในประวัติศาสตร์การปกครองของคณะสงฆ์ไทย

books@mahamakuta.inet.co.th
มูลนิธิมหามกุฏราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์
241 ถนนพระสุเมรุ แขวงบวรนิเวศ เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร 10200
โทร. (66) 02-6291417 , 2811085 Fax. (66) 02-6294015